O niepłodności mówimy wówczas gdy kobieta regularnie współżyjąca bez zabezpieczeń (3-4 razy w tygodniu) przez okres co najmniej roku, nie zachodzi w ciążę. 

Omawiana sytuacja jest bardzo częstym problemem w Polsce, bowiem dotyczy aż jednej szóstej par w wieku reprodukcyjnym. W jednej trzeciej przypadków przyczyna niepłodności leży po stronie kobiety, w podobnym odsetku przypadków po stronie mężczyzny. Jedna na dziesięć niepłodnych par ma przyczyny niepłodności leżące po stronie obojga partnerów. U jednej piątej par nie mogącej uzyskać ciąży współczesna medycyna nie potrafi zdiagnozować przyczyny tego stanu (co wcale nie oznacza, że nie można takim parom pomóc).

Lekarz, do którego zgłasza się niepłodna para, dzięki właściwemu uzyskaniu wywiadu na temat nieprawidłowości cyklu miesiączkowego lub przebytych epizodów zapalenia przydatków może ukierunkować swoja diagnostykę na zaburzenia owulacji czy też niedrożność jajowodów, zlecając odpowiednie badania jak HSG czy laparoskopia z chromotubacją. To przyspiesza ostateczną identyfikację przyczyny niepłodności i ogranicza stratę cennego czasu reprodukcyjnego.

 

Stosowane leczenie zależy od rozpoznanej przyczyny niepłodności oraz od czasu jaki pochłonęły dotychczas stosowane działania lecznicze, ponadto niejednokrotnie zaawansowany wiek kobiety wpływa na przyspieszenie decyzji o zaproponowaniu leczenia drogą zapłodnienia pozaustrojowego. 

U wielu pacjentek stosuje się farmakologiczną stymulację jajeczkowania (stymulację owulacji) - w praktyce najczęściej stosowany jest klomifen (cytrynian klomifenu - Clostilbegyt). U pacjentek wykazujących oporność na klomifen stosowane są gonadotropiny.

Aktualnie w leczeniu endometriozy powodującej niepłodność nie stosuje się już leczenia farmakologicznego, gdyż było one długotrwałe i średnio skuteczne, a powodowało ono niepotrzebną stratę czasu reprodukcyjnego.

Kiedy rozpoznajemy czynnik męski niepłodnosci na podstawie wyniku badania nasienia, niekiedy stosuje się odpowiednie procedury pozyskiwania plemników jak biopsja najądrzy (PESA) czy biopsja jader (TESA). W ograniczonym odsetku mężczyzn, u których nieprawidłowy wynik badania nasienia ma związek z dysfunkcją podwzgórza lub przysadki mózgowej, można zastosować farmakologiczną stymulację spermatogenezy.

Inseminacja domaciczna (IUI) to zabieg polegający na wstrzyknięciu bezpośrednio do jamy macicy odpowiednio przygotowanego nasienia.

Zabieg typu in vitro (IVF - in vitro fertilization) polega na odpowiednim farmakologicznym wystymulowaniu jajeczkowania, pobraniu oocytów, zapłodnieniu oocytów poza organizmem pacjentki i transfere zarodka do jamy macicy. Jest to zabieg skomplikowany i wykonywany jedynie w nielicznych specjalistycznych ośrodkach. Lekarz kieruje pacjentkę na leczenie tym sposobem, kiedy roczne działania lecznicze nie przynoszą efektu (czyli łącznie nie wcześniej niż po dwóch latach od rozpoczęcia starań o ciążę). Spotykany skrót ICSI (intracytoplasmic sperm injection) oznacza procedurę polegającą na wprowadzeniu plemnika bezpośrednio do cytoplazmy komórki jajowej. Wskazaniem do tej metody są skrajnie niekorzystne parametry nasienia lub też niepowodzenia  przy wcześniejszych zabiegach in vitro.